TKP HEADLINE

Showing posts with label อำเภอเมืองพิจิตร. Show all posts
Showing posts with label อำเภอเมืองพิจิตร. Show all posts

วัดหัวดง

 

แหล่งเรียนรู้ชุมชน

วัดหัวดง

          ตำบลหัวดง แต่เดิมสภาพทั่วไปเป็นป่าดงดิบ หลังจากมีผู้คนจากหลายพื้นที่อพยพมาอยู่  ถากถางป่า ทำให้ป่าโล่งเตียนลงแต่ก็ยังคงสภาพป่าอยู่ จึงตั้งชื่อว่า ตำบลหัวดง ลักษณะการปกครองเดิมจะปกครองเป็น 2 ส่วน คือ สภาตำบลและสุขาภิบาล ปัจจุบันเปลี่ยนการปกครองเป็นองค์การบริหารส่วนตำบลและเทศบาลตำบล มีการรวมตัวของชุมชนเพื่อหาสมาชิกกลุ่ม และดำเนินการคัดเลือก คณะกรรมการแต่ละฝ่ายเสร็จแล้วขอความร่วมมือจากเทศบาลตำบลหัวดง จัดทำโครงการจัดตั้งกลุ่มเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน 2546 อ่านเพิ่มเติม





ผู้ให้ข้อมูล พระสมุห์วิรัช ธมมธีโร

ผู้เรียบเรียง นางสาววารุณี ก้อนคำ

 

ภาพถ่าย : วัดหัวดง จังหวัดพิจิตร. (ออนไลน์). แหล่งที่มา : https://web.facebook.com/ -222061481695009/. 10 สิงหาคม 2565

 

กลุ่มเกษตรปลอดสารข้าว









กลุ่มเกษตรปลอดสารข้าวชาวนา

ประวัติผู้ประกอบอาชีพ : นางสาวอริศา สว่างเมฆ

    ที่อยู่ : 39 หมู่ที่ 5 ตำบลป่ามะคาบ อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร

    โทร. 090-3282614

 

ตำบลป่ามะคาบ อยู่ในเขตอำเภอเมืองพิจิตร อยู่ทางตอนเหนือของอำเภอเมืองพิจิตร อยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอเมืองพิจิตร ประมาณ 15 กิโลเมตร มีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 51,250 ไร่  พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบ และพื้นที่ทำนา การปกครองเป็นหมู่บ้านจำนวน 14 หมู่บ้าน มีจำนวนประชากรในตำบลจำนวน  8,313  คน ประชาชนมีอาชีพทำนาเป็นส่วนใหญ่แล้ว ยังมีอาชีพที่หลากหลาย เช่น เลี้ยงสัตว์ ปลูกผัก ผลไม้ เลี้ยงปลา เลี้ยงกบ เพาะเห็ด เป็นต้น ในพื้นที่ก็ยังประสบปัญหาทางธรรมชาติอยู่บ่อยครั้ง ภาวะน้ำท่วมและน้ำแล้ง สภาพดินเสื่อมโทรมจากการใช้สารเคมีการเกษตร อ่านเพิ่มเติม

 

ข้อมูลเนื้อหา เรื่องราว เขียนโดย นางสาวปภัสรา ขวัญหอม ครู กศน.ตำบลป่ามะคาบ

ภาพถ่าย/ภาพประกอบ โดย นางสาวปภัสรา ขวัญหอม ครู กศน.ตำบลป่ามะคาบ 









 

วัดเขารูปช้างประเพณีปิดทองไหว้พระขึ้นเขาวันเพ็ญเดือนสาม

 วัดเขารูปช้างประเพณีปิดทองไหว้พระขึ้นเขาวันเพ็ญเดือนสาม

        ที่วัดเขารูปช้าง ได้ร่วมกันจัด "งานประเพณีเดินขึ้นเขา ปิดทองไหว้พระเพ็ญเดือน 3" ซึ่งจะจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี และจัดเดือน กุมพาพันธุ์ ณ วัดเขารูปช้าง ต.ดงป่าคำ อ.เมือง จ.พิจิตร โดยในยามค่ำคืน  จะมีพระสงฆ์เจริญพุทธมนต์เพื่อเป็นสิริมงคล ขณะที่ประชาชนทั้งผู้สูงอายุ เยาวชน เด็กเล็ก รวมถึงคู่หนุ่มสาว จำนวนมาก ร่วมเดินขึ้นสู่ยอดภูเขาที่มีขั้นบันไดทั้งหมด 427 ขั้น เพื่อสักการะหลวงพ่อสาคร และขึ้นไปยังภูเขาที่มีลักษณะเป็นรูปช้าง ชมทิวทัศน์แบบ 360 องศายามค่ำคืน ที่จะมองเห็นดวงไฟ ในหมู่บ้านสว่างไสวสวยงาม หรือที่เรียกว่า ดาวบนดิน พร้อมทั้งเดินวน กราบไหว้เจดีย์ทรงลังกา ที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุที่อยู่ยอดเขาสูงสุด จะทำให้เกิดมงคลแก่ชีวิต ซึ่งผู้ที่จะเดินขึ้นไปต้องมีร่างกายที่แข็งแรงพอสมควร เนื่องจากไม่มีทางรถหรือเครื่องอำนวยความสะดวกอื่นใด โดยเมื่อได้เดินขึ้นไปกราบไว้สิ่งแรกที่จะได้กลับมาอย่างแน่นอน ก็คือสุขภาพที่แข็งแรง ฝึกความอดทน มีสมองเป็นเลิศ คิดสิ่งใดได้สมปรารถนา อ่านต่อ



อ้างอิง
http://www.phichit.go.th/phichit/index.php
https://web.facebook.com/traveling.in.phichit/posts/1621289367958526/
ผู้เรียบเรียง นายวงศ์สว่าง โนราช
ผู้เรียนเขียน นายวงศ์สว่าง โนราช


วัดใหม่คำวัน

 วัดใหม่คำวัน

        วัดใหม่คำวัน ตั้งอยู่เลขที่ ๑๑๕ หมู่ที่ ๕ บ้านดงป่าคำใต้ ตำบลดงป่าคำ อำเภอเมือง จังหวัดพิจิตรสังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ ๓๐ ไร่ ๑ งาน ๔๐ ตารางวา มี น.ส.๓ก. เลขที่ ๒๓๑๖ แสดงกรรมสิทธิ์อาณาเขต ทิศเหนือยาว ๑๐ เส้น ติดต่อที่ดินของนายนบ แสงสุวรรณทิศใต้ยาว ๒๐ เส้น ติดต่อกับลำคลองติดตะวันออกยาว ๓ เส้น ติดต่อกับที่ดินของนายเจริญ อินตะมะ ทิศตะวันตกยาว ๓ เส้น ติดต่อกับถนน



        หลวงพ่อพิธ ได้ริเริ่มดำเนินการก่อสร้างอุโบสถไม้ ทรงไทย กว้าง ๖.๕๐ เมตร ยาว ๑๘ เมตร หลังคา ๓ ชั้น ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา วันที่ ๒๔ ตุลาคม ๒๔๘๒ ต่อมาปี พ.ศ.๒๕๑๕ หลวงพ่อเตียง หลวงพ่อปลั่ง และอาจารย์แม้น ได้มาทำการบูรณะอุโบสถใหม่แทนหลังเก่าที่ชำรุดทรุดโทรม โดยให้อาจารย์แม้นมาควบคุมดูแลการก่อสร้างจนแล้วเสร็จในปี พ.ศ.๒๔๑๘ และทำการฉลองในปี พ.ศ.๒๕๑๙ ต้นปี พ.ศ.๒๕๔๘ ได้ทำการบูรณะอุโบสถอีกครั้งหนึ่งโดยการเปลี่ยนกระเบื้องหลังคา ติดกระจกช่อฟ้า ใบระกา และทาสีใหม่ อ่านต่อ

อ้างอิง
https://phichittourism.com/
ผู้เรียบเรียง นายวงศ์สว่าง โนราช
ผู้เรียนเขียน นายวงศ์สว่าง โนราช

 


ทำพรมเช็ดเท้าจากเศษผ้าของชาวตำบลดงป่าคำ

 ทำพรมเช็ดเท้าจากเศษผ้าของชาวตำบลดงป่าคำ

    แหล่งการเรียนรู้ชุมชน ของชาวตำบลดงป่าคำ โดย โดยใช้สถานที่ของ กศน.ตำบลดงป่าคำ เป็นแหล่งเรียนรู้ และการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างกศน.ตำบลดงป่าคำกับชุมชน การมีการวางแผนดำเนินการบริหารงาน ติดต่อประสานความร่วมมือกับชุมชน  บุคคลในชุมชน สร้างความเข้าใจระหว่างชุมชน กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญบ้าน สารวัตรกำนัน เป็นต้น เพื่อสร้างความรู้สึกว่า กศน.เป็นของชุมชนอย่างแท้จริง ส่งเสริมและเปิดโอกาสให้ชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วมกิจกรรมที่โรงเรียน และชุมชนจัดขึ้น เพื่อให้เกิดประโยชน์ในการพัฒนาการศึกษาทั้งโรงเรียนและชุมชน อ่านต่อ





ผู้เรียบเรียง นายวงศ์สว่าง โนราช
ผู้เขียน นายวงศ์สว่าง โนราช



แหล่งเรียนรู้ของชาวดงป่าคำ

 แหล่งเรียนรู้ของชาวดงป่าคำ

        กศน.ตำบลดงป่าคำตั้งอยู่ที่บ้านเขารูปช้างหมู่1 ตำบลดงป่าคำ  อำเภอเมือง จังหวัดพิจิตรโดยมี
นายวงศ์สว่าง
  โนราช เป็นหัวหน้า กศน.ตำบล ของชุมชนกศน.ตำบลดงป่าคำ เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิต


        บทบาทและภารกิจ ของกศน.ตำบลดงป่าคำ กศน.ตำบลจะมีการปรับบทบาทภารกิจให้สอดคล้องกับนโยบารัฐบาลและบริบทของพื้นที่ตลอดจนรองรับการเป็นประชาคมอาเซียนมากขึ้น ภายใต้การขับเคลื่อนการดำเนินงาน 4 ศูนย์การเรียนรู้   ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงและทฤษฎีใหม่เป็นศูนย์กลางการส่งเสริมจัดกระบวนการการเรียนรู้ และหน่วยประสานงานแหล่งเรียนรู้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงภายในชุมชน   2) ศูนย์ส่งเสริมพัฒนาประชาธิปไตยตำบล (ศส.ปชต.) เพื่อสร้างการเรียรู้และความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการปกครองในระบอประชาธิปไตยที่มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นพระประมุข โดยเฉพาะสิทธิและหน้าที่ในระบอบประชาธิปไตยบูรณาการความร่วมมือกับคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) 3) ศูนย์ดิจิทัลชุมชน ซึ่งบริหารจัดการฐานข้อมูลที่จำเป็นสำหรับ กศน. และชุมชน เพื่อให้มีความรู้และรับรู้ที่เท่าทันปรับตัวให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคมโลกยุคดิจิทัล 4) ศูนย์การศึกษาตลอดชีวิตชุมชน เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการจัดการศึกษาในระบบการศึกษา นอกระบบการศึกษา และการศึกษาตามอัธยาศัย ให้มีคุณภาพที่สอดคล้องกับนโยบายทางการศึกษา โดยยึดชุมชนเป็นฐานในการดำเนินงาน อ่านต่อ



ผู้เขียน นายวงศ์สว่าง โนราช

ภาพถ่าย นายวงศ์สว่าง โนราช


อาชีพทั่วไปของชาวตำบลดงป่าคำ

 อาชีพทั่วไปของชาวตำบลดงป่าคำ

        พิจิตร เป็นอีกหนึ่งจังหวัดที่มีความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรทางธรรมชาติ ตลอดจนมีวัฒนธรรมท้องถิ่นของภาคกลางที่มีความเป็นเอกลักษณ์ จึงมีศักยภาพอย่างมากต่อการลงทุน การค้า และการท่องเที่ยว แต่กระนั้นภาคเกษตรกรรมเองก็เป็นหนึ่งในภาคเศรษฐกิจที่เปรียบเสมือนกระดูกสันหลังของจังหวัดพิจิตรด้วยเช่นกัน หนึ่งในสินค้าเกษตรที่มีความสำคัญอย่างมากของจังหวัดพิจิตร คือ ‘ข้าว’ พิจิตรมีพันธุ์ข้าวที่หลากหลายและมีคุณภาพสูง เช่น ข้าวเจ้า ข้าวหอมมะลิ และส่วนใหญ่จะทำนาปัง เป็นต้น


        ในส่วนของตำบลดงป่าคำ อำเภอเมือง จังหวัดพิจิตรนั้น ไม่ได้ปลูกแค่ข้าวเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีการปลูกข้าวโพดเพื่อการขายให้แก่เจ้าของฟาร์มที่เลี้ยงสุกรและไก่ เป็นต้น ชาวตำบลดงป่าคำอำเภอเมือง จังหวัดพิจิตร ส่วนใหญ่แล้วจะทำเกษตรแบบผสมผสานและปลูกไม้ผลพืชผักสวนครัวไว้บริโภคภายในครัวเรือน เพื่อลดรายจ่ายภายในครัวเรือนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ตามหลัก 3 ห่วง 2 เงื่อนไข อ่านต่อ

ผูใหขอมูล นางสาวฐิติวรดา ยกศิริ
ผูเรียบเรียง นายวงศ์สว่าง โนราช
ผูเขียน นายวงศ์สว่าง โนราช

สวนรุกขชาติกาญจนกุมาร

 สวนรุกขชาติกาญจนกุมาร

    สวนรุกขชาติกาญจนกุมาร จัดตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2520 ตามนโยบายของผู้ว่าราชการจังหวัดพิจิตร ในขณะนั้น ที่ต้องการปรับปรุงพื้นที่บริเวณเมืองเก่าแห่งนี้ ซึ่งมีสภาพรกร้างและถูกราษฎรบุกรุกทำกิน ให้เป็นที่สาธารณประโยชน์และแหล่งท่องเที่ยว จึงได้สั่งการให้สำนักงานป่าไม้จังหวัดพิจิตรในขณะนั้น เข้ามา ดำเนินการจัดตั้งสวนรุกขชาติ โดยให้ซื่อว่า “สวนรุกขชาติกาญจนกุมาร” ตามชื่อเจ้าเมืองผู้ครองนครในอดีต ซึ่งพื้นที่แห่งนั้นแต่เดิมมีตำนานเล่าว่าในราวปี พ.ศ. 1601 พระเจ้ากาญจนกุมารผู้ครองนครชัยบวร ได้เสด็จทางชลมารคมาพบชัยภูมิ ทำเลเหมาะสมที่จะสร้างเมืองขึ้นใหม่ จึงได้สร้างเมืองขึ้นมา ใช้เวลาสร้างประมาณ 1 ปี จึงแล้วเสร็จ และมีพระราชพิธีสมโภชตามลัทธิพราหมณ์ ทรงพระราชทานนามเมืองใหม่แห่งนี้ว่า เมืองพิจิตร และไพร่ฟ้าข้าราชบริพาร พระประยูรวงศานุวงศ์ จึงถวายพระนามพระเจ้ากาญจนกุมาร ใหม่ว่า “พระยาโครตบอง เทวราช” เป็นกษัตริย์ครองเมืองพิจิตรสืบมา อ่านต่อ



อ้างอิง สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดพิจิตร

ผู้เขียน นายวีรพล มัดจุ ครู กศน.ตำบลโรงช้าง

ภาพ เว็บไซต์ http://paro12.dnp.go.th/paro12/index.php/2020-06-03-15-28-52/2020-06-12-09-03-53

วัดโรงช้าง

 วัดโรงช้าง

        วัดโรงช้าง ตั้งอยู่เลขที่ ๑๓๕ บ้านโรงช้าง หมู่ที่ ๒ ตำบลโรงช้าง ทางทิศใต้ ของตัวเมือง ติดกับถนนสายพิจิตร – สามง่าม-วังจิก ห่างจากตัวเมืองประมาณ ๕ กิโลเมตร (ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข ๑๑๕ และทางหลวงหมายเลข ๑๐๖๘) แต่เดิมวัดโรงช้างมีชื่อว่า วัดสุวรรณหงส์ สร้างขึ้นราว พ.ศ. ๒๓๗๔ เป็นวัดเก่าแก่สมัยกรุงศรีอยุธยา เมื่อสมัยพระยาโคตรตะบองครองราชย์สถานที่แห่งนี้เรียกว่า “กองช้าง” เพราะเป็นที่พักของกองช้าง ต่อมาได้เรียกเพี้ยนเป็น “คลองช้าง” จนกระทั่งมีโรงเรียนประชาบาลขึ้นที่วัดแห่งนี้ จึงได้เปลี่ยนชื่อเป็น “วัดโรงช้าง” ภายในบริเวณวัดโรงช้าง มีพระพุทธรูปใหญ่อยู่กลางแจ้ง ๓ องค์ คือ พระพุทธรูปปางมารวิชัย ๑ องค์ ปางห้ามญาติ ๑ องค์ และปางไสยาสน์ ๑ องค์ นอกจากนี้ภายในวิหาร พระอุโบสถหลังเก่า (วิหารหลวงพ่อนาค) ยังมีพระพุทธรูปพระประธานนามว่า หลวงพ่อนาค ซึ่งก็คือพระพิจิตร เป็นหินสลัก หน้าตักกว้าง ๒ ศอก ๑ คืบ มีพุทธลักษณะอิ่มเอิบสมบูรณ์ต่างจากพระเชียงแสนสุโขทัย และรัตนโกสินทร์  บริเวณรอบองค์เจดีย์มีตู้พระไตรปิฎก 108 ตู้ ภายในองค์เจดีย์ได้สร้างเป็นห้องลับใต้ดินเพื่อใช้สำหรับเก็บแผ่นอิฐจารึกพระไตรปิฎก จำนวน 84,000 พระธรรมขันธ์  การเก็บแผ่นอิฐจารึกพระไตรปิฎก ทั้งหมดนี้ไว้ เพื่อรักษาความรู้ทางศาสนา อย่างเป็นลายลักษณ์อักษร ให้ชนรุ่นหลังได้ศึกษาเรียนรู้ และสืบพระพุทธศาสนา อ่านต่อ




อ้างอิง สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดพิจิตร

ผู้เขียน นายวีรพล มัดจุ ครู กศน.ตำบลโรงช้าง

ภาพ เว็บไซต์ https://www.phichitguide.com/tourist/1279/

พระยาโคตรบอง หรือ “พ่อปู่”

พระยาโคตรบอง หรือ “พ่อปู่”

อุทยานเมืองเก่าพิจิตร ตั้งอยู่ที่ ตำบลโรงช้าง อำเภอเมืองฯ จังหวัดพิจิตร ห่างจากตัวเมือง 7 กิโลเมตร เชื่อกันว่า ที่นี่คือที่ตั้งของ เมือง พิจิตรเก่า ซึ่งสร้างในสมัยพระยาโคตรบอง ประมาณปี พ.ศ.1601 สังเกตได้จากภายในบริเวณกำแพงเมืองมีพื้นที่ประมาณ 400 ไร่เศษนั้น มีลักษณะเป็นเมืองโบราณ ประกอบไปด้วย กำแพงเมือง คูเมือง เจดีย์เก่า ฯลฯ มีสวนรุกขชาติกาญจนกุมาร ซึ่งกรมป่าไม้ได้ จัดตั้ง ขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2520 ทำให้พื้นที่ภายในความร่มรื่น เหมาะสำหรับพักผ่อนหย่อนใจ เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์เป็นที่กราบไหว้ของชาวพิจิตร และยังมีสิ่งที่น่าสนใจในอุทยานเมืองเก่า ศาลหลักเมือง วัดมหาธาตุ ถ้ำชาละวัน เกาะศรีมาลา


        พระยาโคตรบองหรือที่ชาวบ้านเรียก“พ่อปู่”เป็นพระนามของพระเจ้ากาญจนกุมาร เป็นผู้ครองนครไชยบวรต่อจากบิดา สันนิษฐานว่า เมืองไชยบวร ต่อมาเมื่อราวปี พ.ศ.๑๖๐๑ พระองค์ได้เสด็จทางเรือมาตามลำน้ำน่านเก่า จนถึงหมู่บ้านนครชุม เหนือบ้านท่าข่อยขึ้นมา พบบึงใหญ่น้ำลึกอุดมด้วยสัตว์น้ำและพืชพรรณ โดยเฉพาะบัวหลวง ทรงเห็นประโยชน์ทางด้านยุทธศาสตร์ และการทำมาหากินของราษฎร จึงทรงสร้างเมืองใหม่ขึ้นชื่อว่าเมืองพิจิตร แปลว่าเมืองงาม อ่านต่อ

อ้างอิง สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดพิจิตร

ผู้เขียน นายวีรพล มัดจุ ครู กศน.ตำบลโรงช้าง

ภาพ เว็บไซต์ https://www.thailandplus.tv/archives/516907

เพลงแห่นาค

 เพลงแห่นาค

“เพลงแห่นาค”ในพื้นที่อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร เป็นเพลงพื้นบ้านปรากฏพบอยู่ในพื้นที่ชุมชน บ้านโรงช้าง อำเภอเมืองพิจิตร เป็นการร้องประกอบของชาวบ้าน ในจารีตประเพณีการบวชนาค ที่ผู้ชายทุกคนเมื่ออายุครบแล้วจะต้องบวช การบวชถือว่าเป็นการอบรมบ่มนิสัยให้ดีมีศีลธรรม และเป็นการตอบแทนบุญคุณของบิดามารดาผู้ให้กำเนิด เพลงแห่นาคจึงเป็นส่วนหนึ่งในพิธี ที่จะขับร้องเรื่องราวสอนให้ลูกหลานได้ตระหนักถึงคุณธรรม และความกตัญญู แต่เนื่องด้วยปัจจุบันสังคมวัฒนธรรมเปลี่ยนไป การร้องเพลงแห่นาคได้รับความนิยมลดน้อยลงและถูกการละเล่นด้วยดนตรีลูกทุ่ง เครื่องเสียงดนตรีสมัยใหม่เข้ามากลบเสียงการร้องของชาวบ้านกระทั่งลดความสำคัญและบทบาทไป


        “เพลงแห่นาค” เป็นเพลงพื้นบ้าน ที่ร้องด้วยสำเนียงเหน่อ ๆ เป็นธรรมชาติตามพื้นเพของท้องถิ่นที่มีการสืบทอดมาอย่างยาวนานจากรุ่นปู่ ย่า ตา ยาย ที่ถ่ายทอดกันแบบง่าย ๆ โดยดำเนินการแบบ “ทำให้ดู ร้องให้ฟัง และจำกันมาร้อง” โดยเนื้อเพลงจะคิดขึ้นกันใหม่เพิ่มเติมได้ตามสถานที่และสถานการณ์ต่าง ๆ รูปแบบลักษณะของเนื้อเพลงเป็นการร้องกล่อมนาคตอนแห่นาคออกจากบ้านไปวัด และตอนแห่เวียน รอบอุโบสถ นอกจากร้องเพื่อความสนุกสนานครื้นเครง เนื้อหาของบทเพลงยังเป็นการอบรมสั่งสอนนาค ก่อนเข้าบรรพชาอุปสมบท ขอความเป็นสิริมงคลจากเทวดา และบางตอนก็ร้องล้อเลียนนาคเกี่ยวกับหญิงคนรักด้วย อ่านต่อ

อ้างอิง สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดพิจิตร

ผู้เขียน นายวีรพล มัดจุ ครู กศน.ตำบลโรงช้าง

ภาพ เว็บไซต์ www.m-culture.go.th/phichit Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=Oo3QY3zl3-c

เกตรกรรม ตำบลโรงช้าง

 เกตรกรรม ตำบลโรงช้าง


ชาวบ้านพื้นที่ตำบลโรงช้าง จังหวัดพิจิตรมีสภาพภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่มตอนกลางและค่อยสูงขึ้นทางทิศตะวันออกและตะวันตกมีแม่น้ำยมและแม่น้ำน่านไหลผ่านจากเหนือจรดใต้ มีบึงสีไฟ และบึง หนอง คลอง อีกจำนวนมากการประกอบอาชีพ ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการเกษตรเป็นภาคการผลิตหลัก รองลงมาได้แก่ อุตสาหกรรม การค้าส่ง การค้าปลีก และการบริการ ผลผลิตสำคัญได้แก่ ข้าวโพด ถั่วเขียว และการประมง เพราะพื้นที่มีสภาพภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่มตอนกลางและค่อยสูงขึ้นทางทิศตะวันออกและตะวันตกมีแม่น้ำยมและแม่น้ำน่านไหลผ่านจากเหนือจรดใต้ มีบึงสีไฟ และบึง หนอง คลอง อีกจำนวนมาก

แหล่งน้ำธรรมชาติ จังหวัดพิจิตรมีแม่น้ำที่สำคัญไหลผ่าน 3 สาย ได้แก่

1. แม่น้ำน่าน มีต้นน้ำจากดอยภูแวในทิวเขาหลวงพระบาง ซึ่งอยู่ในเขตอำเภอปัว จังหวัดน่าน แม่น้ำน่านไหลผ่านที่ตั้งตัวจังหวัดพิจิตร อำเภอตะพานหิน อำเภอบางมูลนาก และลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยาที่จังหวัดนครสวรรค์ มีความยาวทั้งสิ้น 97 กิโลเมตร มีพื้นที่ในลุ่มน้ำน่านประมาณ 2,602 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 1,626,250 ไร่

2. แม่ย้ำยม มีต้นกำเนิดในขุนยวมทิวเขาผีปันน้ำ ซึ่งอยู่ในเขตอำเภอปง จังหวัดเชียงราย แม่น้ำยมไหลผ่านเข้าจังหวัดพิจิตรที่อำเภอสามง่าม อำเภอโพธิ์ประทับช้าง และอำเภอโพทะเล โดยไหลไปบรรจบกับแม่น้ำน่านที่บ้านเกยชัย อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์ มีความยาวทั้งสิ้น 124 กิโลเมตร มีพื้นที่ในลุ่มน้ำน่านประมาณ 2,046 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 1,278,750 ไร่

3. แม่น้ำพิจิตร คือทางเดินเก่าของแม่น้ำน่าน ต้นกำเนิดของแม่น้ำพิจิตรนั้นไหลแยกจากแม่น้ำน่านที่บ้านวังกระดี่ทอง ในท้องที่อำเภอเมืองพิจิตร มีทิศทางการไหลของน้ำอยู่ในแนวเหนือ-ใต้ สภาพลำน้ำคดเคี้ยว บางแห่งร่องน้ำตื้นเขินและแห้งในฤดูแล้ง เนื่องจากมีฝ่ายกั้นน้ำไว้เป็นช่วง ๆ เพื่อสูบขึ้นมาใช้ทำสวนผลไม้ต่าง ๆ โดยเฉพาะส้มโอในเขตโพธิ์ประทับช้าง อ่านต่อ

อ้างอิง สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดพิจิตร

ผู้เขียน นายวีรพล มัดจุ ครู กศน.ตำบลโรงช้าง

ภาพ เว็บไซต์ https://www.nationtv.tv/news/378811534

ประวัติเพลงแห่นาคตำบลคลองคะเชนทร์

 ประวัติเพลงแห่นาคตำบลคลองคะเชนทร์

“เพลงแห่นาค” ในพื้นที่อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร เป็นเพลงพื้นบ้านปรากฏพบอยู่ในพื้นที่ชุมชนบ้านเมืองเก่า บ้านโรงช้าง บ้านคลองคะเชนทร์ อำเภอเมืองพิจิตร เป็นการร้องประกอบของชาวบ้าน ในจารีตประเพณีการบวชนาค ที่ผู้ชายทุกคนเมื่ออายุครบแล้วจะต้องบวช การบวชถือว่าเป็นการอบรมบ่มนิสัยให้ดีมีศีลธรรม และเป็นการตอบแทนบุญคุณของบิดามารดาผู้ให้กำเนิด เพลงแห่นาคจึงเป็นส่วนหนึ่งในพิธี ที่จะขับร้องเรื่องราวสอนให้ลูกหลานได้ตระหนักถึงคุณธรรม และความกตัญญู แต่เนื่องด้วยปัจจุบันสังคมวัฒนธรรมเปลี่ยนไป การร้องเพลงแห่นาคได้รับความนิยมลดน้อยลงและถูกการละเล่นด้วยดนตรีลูกทุ่ง เครื่องเสียงดนตรีสมัยใหม่เข้ามากลบเสียงการร้องของชาวบ้านกระทั่งลดความสำคัญและบทบาทไป

“เพลงแห่นาค” เป็นเพลงพื้นบ้าน ที่ร้องด้วยสำเนียงเหน่อ ๆ เป็นธรรมชาติตามพื้นเพของท้องถิ่นที่มีการสืบทอดมาอย่างยาวนานจากรุ่นปู่ ย่า ตา ยาย ที่ถ่ายทอดกันแบบง่าย ๆ โดยดำเนินการแบบ “ทำให้ดู ร้องให้ฟัง และจำกันมาร้อง” โดยเนื้อเพลงจะคิดขึ้นกันใหม่เพิ่มเติมได้ตามสถานที่และสถานการณ์ต่าง ๆ รูปแบบลักษณะของเนื้อเพลงเป็นการร้องกล่อมนาคตอนแห่นาคออกจากบ้านไปวัด และตอนแห่เวียน รอบอุโบสถ นอกจากร้องเพื่อความสนุกสนานครื้นเครง เนื้อหาของบทเพลงยังเป็นการอบรมสั่งสอนนาค ก่อนเข้าบรรพชาอุปสมบท ขอความเป็นสิริมงคลจากเทวดา และบางตอนก็ร้องล้อเลียนนาคเกี่ยวกับหญิงคนรักด้วย


วัตถุประสงค์

1 ) เพื่ออนุรักษ์ สืบสาน เพลงแห่นาค ให้คงอยู่สืบไป

2) เพื่อใช้เป็นข้อมูลองค์ความรู้ สำหรับประเพณีแห่นาคของจังหวัดพิจิตร

3) เพื่อให้นาคได้รู้ถึงความกตัญญูกตเวที ต่อบิดา มารดาและบุพการี


กระบวนการ/ขั้นตอน (ทำอย่างไร)

การร้องเพลงแห่นาค ผู้ร้องจะมาร้องเพลงที่งานอุปสมบทของเจ้าภาพด้วยตนเอง โดยไม่ต้องว่าจ้างถือกันว่าเป็นงานบุญเป็นความสามัคคีที่ได้ร่วมแรง ร่วมใจกัน ทำให้พ่อนาคและครอบครัวสุขใจ

เพลงแห่นาคของชุมชนบ้านเมืองเก่า บ้านโรงช้าง บ้านคลองคะเชนทร์ อำเภอเมืองพิจิตร เป็นมรดกทางภูมิปัญญา ที่เป็นองค์ความรู้ การประพฤติปฏิบัติหรือทักษะทางวัฒนธรรมที่แสดงออกผ่านบุคคล เครื่องมือ หรือวัตถุ ซึ่งบุคคล กลุ่มบุคคล หรือชุมชนยอมรับและรู้สึกเป็นเจ้าของร่วมกัน และมีการสืบทอดกัน มาจากคนรุ่นหนึ่งไปยังคนอีกรุ่นหนึ่ง ซึ่งอาจมีการปรับเปลี่ยนตามสภาพแวดล้อมของชุมชนที่มีความหลากหลายและแตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น ชุมชน ซึ่งล้วนแต่ทรงคุณค่า และควรค่าแก่การอนุรักษ์ ฟื้นฟูและเผยแพร่ เพื่อให้คนในชุมชน และคนไทยทุกคนได้เรียนรู้และเข้าใจในประวัติศาสตร์ของท้องถิ่น โดยมุ่งเน้นการปลูกฝังให้ทุกคนตระหนักถึงคุณค่าความสำคัญขององค์ความรู้ของเพลงแห่นาค อีกทั้งได้ทำนุบำรุงอนุรักษ์และหวงแหนในมรดกวัฒนธรรมทางภูมิปัญญาอันล้ำค่า ให้ดำรงอยู่สืบไป




ปัจจุบันเพลงแห่นาคไม่มีการบันทึกเรียบเรียงเนื้อเพลงไว้ ยังมีกลุ่มผู้สูงอายุร้องกันอยู่ในโอกาสร่วมทำบุญงานบวชนาค แต่ไม่เป็นที่นิยมทั่วไปแล้ว เนื่องจากไม่ทำให้เกิดการสร้างรายได้ และการจัดงาน ของเจ้าภาพปัจจุบันจะมีวงดนตรีแตรวงเครื่องเสียงเครื่องไฟ และมีนักร้องเพลงลูกทุ่ง ร้องรำกันสนุกสนาน และเสียงดนตรีมีความอึกทึกเร้าใจมากกว่า ทำให้กลบเสียงการร้องเพลงแห่นาคไป จึงได้มีการอนุรักษ์ ฟื้นฟูขึ้น โดยให้มีโอกาสได้ทำการแสดงเผยแพร่ในเวทีต่าง ๆ มากขึ้น การถ่ายทอดหรือการสืบทอดโดยวิธีจำ และเรียนรู้จากรุ่นสู่รุ่น จากพ่อ แม่ ปู ย่า ตา ยาย ญาติพี่น้อง แล้วฝึกร้องเริ่มแรกจะเป็นผู้ร้องรับตามกันก่อน ถ้ามีทักษะสามารถแต่งเนื้อร้องคำกลอนได้ ก็จะเป็นผู้ร้องเพลงนำ ไม่มีการสอนอย่างเป็นระบบ เป็นการฝึกโดยมีความสนใจในแต่ละบุคคล

ปัจจุบันกลุ่มผู้แสดงเพลงแห่นาค ลดน้อยลงเรื่อย ๆ เนื่องจากไม่มีการสืบทอดอย่างเป็นระบบ และแสดงร้องเล่นในโอกาสวาระงานบุญการบวชนาคเท่านั้น ลักษณะการร้องเป็นแบบร้องสด ไม่มีเครื่องดนตรี ซึ่งในอดีตการแห่นาคมีเครื่องดนตรีกลองยาวนำขบวน ปัจจุบันนิยมเครื่องเสียงแตรวงลูกทุ่งมีเสียงที่ดังมาก เป็นเหตุให้การร้องเพลงแห่นาคลดน้อยลงแทบไม่ค่อยได้ยินเสียงการร้อง อ่านเพิ่มเติม




ข้อคิดเห็นจากเครือข่าย TKP

 
Copyright © 2018 ศูนย์ข้อมูลความรู้ประชาชนจังหวัดพิจิตร. Designed by OddThemes > Developed by mediathailand